Türkiye Deniz ve İçsularında Koruma Altındaki Türler

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından
2012-2016 Su Ürünleri Avcılığını Düzenleyen Tebliğe Göre;

TÜRKİYE SULARINDA KORUMA ALTINDAKİ TÜRLER
İç sular dahil bütün sularda avlanmaları ve toplanmaları yasak olan türler

Tür Bilimsel Adı Tür Bilimsel Adı
Deniz alası Salmo trutta labrax  Yunus ve Balinalar Cetacea
Büyük camgöz (Kum) köpek balığı Carcharhinus plumbeus  Fok Monachus monachus
Güneşlenen köpek balığı Cetorhinus maximus Kancalı ahtapot Elodone cirrhosa
Köpek balığı Galeorhinus galeus Kırmızı mercan Corallium rubrum
Dikburun köpek balığı  Lamna nasus  Siyah mercan Savaglia savaglia
Mersin balıkları Acipenser spp. Kırmızı yıldız Asterina pancerii
Deniz kaplumbağaları Caretta caretta Minare Cerithium vulgatum
Chelonia mydas Deniz kulağı Haliotis tuberculata tuberculata
Dermochelys coriacea Pina Pinna nobilis
Trionyx triunguis  Maya Maja squinado
Ot sazanı Ctenopharyngodon idella  Ticari deniz süngerleri Spongia officinalis
Deniz çayırları Posidonia oceanica  Spongia agaricina
Zostera nolti  Hippospongia communis
Yağlı balık Garra rufa
Deniz atı Hippocampus hippocampus
Beni balığı Cyprinion macrostamus

IUCN Kırmızı Listesi
(IUCN Red List)

• EX (Extinct / Tükenmiş)
• EW (Extinct in the Wild / Doğada tükenmiş)
• CR (Critically Endangered / Kritik tehlikede)
• EN (Endangered / Tehlikede)
• VU (Vulnerable / Hassas)
• NT (Near Threatened / Neredeyse tehdit altında)
• LC (Least Concern / Asgari endişe)
• DD (Data Deficient / Yetersiz veri)
• NE (Not Evaluated / Belirlenmedi)

Salmo trutta labrax Pallas, 1814
Deniz alası, Black Sea trout
Familya: Salmonidae

Least Concern (LC)

• Renk: Zeytin yeşili ağırlıklı, üst kısımlar sarımsı, yanlar açık sarı, karın beyazdır. Sırt yüzgeçlerine yakın siyah benekler vardır. Yüzgecin deriye birleştiği yerlerde kırmızı lekeler bulunur.

• Yaşam alanı: Denizde kıyıdan 50 m’ye kadar olan derinliklerde bulunurlar. Genellikle soğuk suların taşlık ve çakıllık zeminlerinde görülürler. Karadeniz’de endemiktir.

• Tanımsal özellikleri: Anadromdurlar, üremek için tatlı sulara giderler ve yumurta bıraktıktan sonra tekrar denize dönerler. Ekim-Ocak ayları arasında yumurtlarlar.

• Beslenme özellikleri: Omurgasızlar, balıklar ve büyük krustaseler ile beslenirler.

Carcharhinus plumbeus (Nardo, 1827)
Büyük camgöz (Kum) köpek balığı, Sandbar Shark
Familya: Carcharhinidae
Vulnerable (VU)


TÜDAV@ H. Lafçı

Renk: Gri renktedirler. Karın kısımları beyazdır.
• Yaşam alanı: Akdeniz ve Ege Denizi’nin kıta sahanlığında bulunurlar. Genellikle kumlu ve çamurlu alanları tercih ederler. Oceanodromdurlar. Her yıl Türkiye’de Mayıs ve Haziran aylarında Marmaris/Boncuk Koyu’nda gözlenirler.
• Tanımsal özellikleri: Viviparus üreme özelliği gösterirler. 180 cm boyda olgunlaşırlar. Maksimum boy 250 cm, ağırlık 117.9 kg’dır. Birinci dorsal yüzgeçleri yüksek ve üçgen biçimdedir. Pektoral yüzgeçleri uzun ve üçgendir. Zararsızdırlar.
• Beslenme özellikleri: Kemikli balıklar, küçük köpekbalıkları, kafadanbacaklılarla ve karidesler ile beslenirler.

Cetorhinus maximus (Nardo, 1827)
Güneşlenen köpek balığı, Basking shark
Familya: Cetorhinidae
Vulnerabe (VU)
Kuzeydoğu Atlantik altpopulasyonu: Endangered (EN); Kuzey Pasifik alt populasyonu: Endangered (EN)

FAO

• Renk: Çoğunlukla tek renklidirler (koyu gri ya da siyah). Üst kısımları daha koyu renklidir. Bazılarının karın kısmında lekeler vardır.
• Yaşam alanı: Dünyanın neredeyse bütün denizlerinde rastlamak mümkündür. Soğuk ve fazla ılık olmayan suyu tercih ederler Planktonun mevsimsel bollaştığı bölgeleri takip ederler. Oceanodromdurlar.
• Tanımsal özellikleri: Dünyanın en büyük balığı olan balina köpek balığından sonra gelen, 2’nci büyük balığıdır. 10 metre uzunluğa ve 3 ton ağırlığa ulaşabilirler. Solungaç yarıkları uzun ve 5 çifttir. Planktovordurlar. Deniz suyundan plankton filtreleyerek beslenirler Ağızları açık vaziyette dolaşırlar ve suyu solungaçları ile tararlar Saatte 2000 litre su filtrelerler.
• Beslenme özellikleri: Kemikli balıklar, küçük köpekbalıkları, kafadanbacaklılarla ve karidesler ile beslenirler.

Galeorhinus galeus (Nardo, 1827)
Köpek balığı, Tope shark
Familya: Triakidae
Vulnerabe (VU)

FAO

• Renk: Sırt bölgeleri siyah, boz, mavi renktedir. Karınları soluk beyazdır. Genç bireyler kara uçlu sırt ve kuyruk yüzgecine sahiptirler. Göğüs yüzgeçlerinde ise beyaz kenarlar vardır.
• Yaşam alanı: Genellikle çakıllık ve kumluk alanlarda, dibe yakın bölgelerde yaşarlar. 50 m ve üstü derinliklerde bulunurlar.
• Tanımsal özellikleri: Yapıları incedir. Uzun burunları ve geniş ağızları vardır. Erkeklerin uzunluk ortalamaları 1,93, dişilerinki ise 1,95 cm’dir. Şuana kadar kaydedilmiş en ağır birey 44,7 kg’dir. Erkekler 12-17 yaşları arasında 1,52 cm kadarken cinsel ergenliğe ulaşırken dişilerde yaş 13-15 ve uzunluk 1,77 m’dir. Genelde yalnız dolaşırlar. Göç ederler. Yaz aylarında kutup bölgelerine, kış aylarında ise ekvatoral bölgelere göçerler. Bir günde 55 km’den fazla yol kat edebilirler. Erkekler dişilere oranla daha derin ve açık sularda yaşar, dişilerin daha sığ ve kıyıya yakın bölümleri tercih ederler.
• Beslenme özellikleri: Balıklar ve omurgasızlar ile beslenirler.

Lamna nasus (Bonnaterre, 1788)
Dikburun köpek balığı, Porbeagle
Familya: Lamnidae
Vulnerabe (VU);
Akdeniz alt populasyonu: Critically Endangered (CR); Kuzeydoğu Atlantik alt populasyonu: Critically Endangered (CR); Kuzeybatı Atlantik altpopulasyonu: Endangered (EN)

FAO

• Renk: Vücutlarının üst kısmı lacivert, mavimsi gridir. Karın kısmı kirli beyaz veya krem renktedir. Yüzgeçlerinin kenarları koyudur.

• Yaşam alanı: Ilıman sularda bulunurlar. Oceanodromdurlar. Açık ve derin sularda dağılım gösterirler.

• Tanımsal özellikleri: Beş çift solungaç açıklıkları vardır. İki tane sert yüzgeçleri vardır. Ayırt edici özellikleri üçüncü göz kapaklarının olmayışıdır. Maksimum boyları 370 cm’dir.

• Beslenme özellikleri: Balıklar ve omurgasızlar ile beslenirler.

Acipenser spp.
Mersin balıkları, Sturgeons
Familya: Asipenseridae

Critically Endangered (CR)


Acipenser nudiventris (Lovetzky, 1828)

A. gueldenstaedtii (Brandt&Ratzeberg, 1833)


A. stellatus (Pallas, 1771)


A. sturio (Linnaeus, 1758)

Huso huso (Linnaeus, 1758)

FAO

• Yaşam alanı: Hem tatlı sularda, hem de denizlerde de yaşarlar. Bazı türleri sadece tatlı suda yaşarlar.

• Tanımsal özellikleri: İskeletleri kısmen kemikleşmiştir. Vücutları uzundur. Bazıları 6 m ve 900 kiloya ulaşır. 100 yaşın üzerinde yaşayabilirler. 5 sıra büyük ve güçlü skut pulları bulunur. Kuyrukları asimetriktir. Ağızları aşağı yönelmiştir ve uzundur, 4 adet barbelleri (bıyık) vardır. Bunlarla suyun dibinde yem arayabilirler. Yumurtlamak için denizden ırmaklara geçerler, 1000 km’nin üzerinde yol katederler. Göç ve yumurtlama boyunca besin almazlar. Tatlı suda yumurtayı bıraktıktan sonra, hemen denize dönerler.

• Beslenme özellikleri: Denizde, yumuşakçalar, krustaseler ve küçük balıklarla beslenirler. Atlantik populasyonu bentik beslenir.

Caretta caretta (Linnaeus, 1758)
İri başlı deniz kaplumbağası, Loggerhead
Familya: Cheloniidae

Endangered (EN)


TÜDAV@H. Durmuş


TÜDAV@A. Dede

• Renk: Sırt tarafları kırmızımsı kahverengi alt tarafları ise beyazımsı açık sarı renklidir.

• Yaşam alanı: Ege ve Akdeniz’de dağılım gösterirler. Türkiye’nin Akdeniz kıyılarında yuvalama alanları vardır. Dalyan, Dalaman, Fethiye, Patara ve Belek gibi batı kumsallarını da çok sık kullanırlar. Belek kıyıları, Akdeniz’deki ikinci (Yunanistan’ın Zakintos adasından sonra) büyük yumurtlama alanıdır.

• Tanımsal özellikleri: Başları büyüktür. Bacakları kürek biçimindedir ve dış kenarlarında en fazla 2 tırnak bulunur. Yumurtlamak için karaya çıkarlar. Yumurtalarını gece kumsallarda açtıkları çukurlara gömerler. Yavrular 2 aylık kuluçka döneminden sonra denize giderler. Kabuk boyları 1 metre kadar büyüyebilir.

• Beslenme özellikleri: Karnivordurlar, yumuşakçalar, balıklar, krustaseler ve denizanaları ile beslenirler.

Chelonia mydas (Linnaeus, 1758)
Yeşil deniz kaplumbağası, Green turtle
Familya: Chelonioidea

Endangered (EN)
Hawaii altpopulasyonı: Least Concern (LC)

• Renk: Sırt tarafları kırmızımsı kahverengi alt tarafları ise beyazımsı açık sarı renklidir.

• Yaşam alanı: Ege ve Akdeniz’de dağılım gösterirler. Türkiye’nin Akdeniz kıyılarında yuvalama alanları vardır. Dalyan, Dalaman, Fethiye, Patara ve Belek gibi batı kumsallarını da çok sık kullanırlar. Belek kıyıları, Akdeniz’deki ikinci (Yunanistan’ın Zakintos adasından sonra) büyük yumurtlama alanıdır.

• Tanımsal özellikleri: Başları büyüktür. Bacakları kürek biçimindedir ve dış kenarlarında en fazla 2 tırnak bulunur. Yumurtlamak için karaya çıkarlar. Yumurtalarını gece kumsallarda açtıkları çukurlara gömerler. Yavrular 2 aylık kuluçka döneminden sonra denize giderler. Kabuk boyları 1 metre kadar büyüyebilir.

• Beslenme özellikleri: Karnivordurlar, yumuşakçalar, balıklar, krustaseler ve denizanaları ile beslenirler.

Dermochelys coriacea (Vandelli, 1761)
Deri sırtlı deniz kaplumbağası, Leatherback turtle
Familya: Dermochelyidae

Critically Endangered (CR)


Vikipedia

• Yaşam alanı: Tropik ve subtropik sularda bulunurlar. Dünyada geniş dağılım gösterirler. Akdeniz’de yaşarlar ancak yuva yapmazlar.

• Tanımsal özellikleri: Boyları 2 metreye, ağırlıkları 600 kg’a ulaşan en büyük kaplumbağadır. Kabuk boyları 120-240 cm, ağırlıkları 210-520 kg kadardır. Vücutlarında boynuzsu plaklar yoktur. Kabuk deriyle kaplı ve uzunlamasına yedi adet kabartılı çizgi bulunur. 2-3 yılda bir yuva yaparlar ve her üreme sezonunda 6-9 defa yuva yapabilirler. Her yuvaya ortalama 80 döllenmiş ve 30 adet küçük döllenmemiş yumurta bırakırlar. Kuluçka süresi yaklaşık 65 gündür. Deri sırtlılar, yalnızca büyüklükleriyle değil, kabuklarının temelde bağ dokudan oluşması ve kendi boyutlarındaki bir sürüngenden beklenebilecek olanın üç katı kadar metabolizma hızına sahip olmaları gibi eşsiz özellikleriyle de diğer deniz kaplumbağalarından ayrılırlar.

• Beslenme özellikleri: Temel gıdaları denizanalarıdır. Her yıl Körfez akıntısını izleyerek Karayipler’den Birleşik Krallık’a, oradan da Avrupa’ya kadar uzun bir yolu, denizanası ile beslenebilmek için kat ederler.

Trionyx triunguis (Forskal, 1775)
Nil kaplumbağası, the Nile soft-shelled turtle
Familya: Trionychidae
Critically Endangered (CR)

• Renk: Üst tarafları yeşilimsi kahverengidir üzerinde küçük yuvarlak sarı lekeler bulunur. Karın kısımları kirli beyaz ya da grimsi renktedir.

• Yaşam alanı: Göl, nehir ve denizlerde bulunurlar. Akdeniz’e dökülen nehir ağızlarında ve tüm Akdeniz sahillerinde yaşarlar.

• Tanımsal özellikleri: Kabuğunun üzeri yumuşak deriyle kaplıdır. Başının ucunda yumuşak kısa bir hortumu vardır. Havayı sudan çıkmadan bu hortumuyla alır. Parmak aralarında zar bulunur ve yalnızca 3 parmağında tırnak olur. Boyu 1 metreyi geçebilir.

• Beslenme özellikleri: Tüm küçük sucul canlıları ile beslenirler.

Ctenopharyngodon idella (Valenciennes, 1844)
Ot sazanı, Grass carp
Familya: Cyprinidae

*IUCN Kırmızı listede değerlendirilmemiştir.

FAO

• Renk: Vücutlarının yan tarafları koyu gri, gümüşümsü ve yeşildir.

• Yaşam alanı: Göllerde ve tatlı su kaynaklarında bulunurlar.

• Tanımsal özellikleri: Demersal balıklardır. Vücutları dikdörtgen biçimindedir. Başlarında pul bulunmaz. Vücutlarında ise büyük sikloid pullar vardır. Burunları kısadır. Barbelleri yoktur. 30-50 kg ve 1 metrenin üzerinde olabilirler.

• Beslenme özellikleri: Çoğunlukla, sucul bitkiler ile beslenirler. Ayrıca detritus, böcekler ve diğer omurgasızları da tüketirler.

Posidonia oceanica (Linnaeus) Delile 1813
Deniz çayırı, Seagrass
Familya: Posidoniaceae

Least Concern (LC)


TÜDAV@B.Öztürk

• Yaşam alanı: Akdeniz ve Ege Deniz’inde endemik çiçekli deniz bitkileri olup, kumlu ve çamurlu alanlarda yaşarlar. Denizin ışık alan infralittoral bölgesinde bulunurlar.

• Tanımsal özellikleri: Karadan denize dönüş yaptıkları için kara bitkisi özelliklerini korumaktadır. Kökleri ile zemine tutunurlar. Rizomlu gövde yapısı iki değişik hal alır. Bir grup rizom yatay doğrultuda büyürken diğeri dikey olarak büyür. Denizaltı toprak erozyonunu önlerler ve kıyı erozyonuna da koruma sağlarlar. Yaprakları birçok canlı için yuva görevi yapmaktadır. Önemli bir barınaktır. Eşeyli ya da eşeysiz üreme özelliği gösterirler. Stenohalindirler.

Zostera noltii (Linnaeus, 1753)
Deniz çayırı, Dwarf eelgrass
Familya: Zosteraceae

Least Concern (LC)

• Yaşam alanı: Kuzeyyarım kürede yaygındırlar. Kumlu ve çamurlu alanlarda yarı gölülü ya da kısmen yüzer vaziyette bulunurlar.

• Tanımsal özellikleri: Uzun, yaklaşık 1 cm genişliğinde parlak, yeşil ve şerit şeklinde yaprakları vardır. Kökleri ile zemine tutunurlar. Denizaltı toprak erozyonunu önlerler ve kıyı erozyonuna da koruma sağlarlar. Yaprakları birçok canlı için yuva görevi yapmaktadır. Önemli bir barınaktır.

Garra rufa (Heckel, 1843)
Yağlı balık, Doctor fish
Familya: Cyprinidae

*IUCN Kırmızı listede değerlendirilmemiştir.


Fishbase

• Renk: Sırtları gümüşi, karın kısımları gri renktedir.

• Yaşam alanı: Sivas’ın Kangal ilçesinin Kavak Köyü yakınlarında termallerde ve derelerde yetişirler. Cilt ve ten üzerindeki ölü deri parçalarını kemirirler.

• Tanımsal özellikleri: Yaklaşık 3 ile 10 cm arası büyüklüğünde olup, bölgenin protein besi kıtlığı sebebi ile kolayca insanların derilerine yaklaşırlar.

Cyprinion macrostamus
Beni balığı
Familya: Cyprinidae

*IUCN Kırmızı listede değerlendirilmemiştir.

• Renk: Sırtları gümüşi, karın kısımları gri renktedir.

• Yaşam alanı: Tatlı suda yaşarlar.

• Tanımsal özellikleri: Tahriş olmuş durumdaki veya herhangi bir enfeksiyondan oluşmuş cilt dokusundaki yaraları; egzama, cerahatli sivilceler ve hatta tıpta tedavisinin imkansız olduğu bilinen sedef hastalığı gibi cilt hastalıkları iyileştirilmektedir.

Elodone cirrhosa
Kancalı ahtapot, Curled octopus

*IUCN Kırmızı listede değerlendirilmemiştir.


Google

• Yaşam alanı: Ege ve Akdeniz’de bol sayıda bulunurlar.

• Tanımsal özellikleri: Kolların arasında yer alan ince membran zarları dardır. Membranın kollar boyunca her iki kenarda dipten uca doğru bir yaka şeklinde uzanması karakteristiktir. Üreme mevsiminde tipik bir kopulasyon organı şekline dönüşen sağ üçüncü koldaki vantuzlar, dikenli kancalar (cirrae) şekline dönüşürler. Dişi kancalı ahtapot 800-1500 adet 7.5mm uzunlukta yumurta bırakırlar. Yumurtlama mevsimi Mayıs-Ağustos arasındadır. Yumurtadan çıkan yavrular ilk aylarında, yaşamlarını bir süre planktonik ortamda sürdürürler. Akdeniz’de yaşayan dişileri ortalama 16 cm (800 gr), erkekleri ise 11cm (400gr)’dir. Atlantik’te yaşayanlar daha iri olabilirler. Dişi fertler genellikle 30-80, erkekler ise 100 m derinde kümeleşirler. Özellikle dip trolü ve uzatma ağlar ile avlanırlar. Eti lezzetli ve ekonomik değeri yüksektir, Taze, soğutulmuş, dondurulmuş olarak piyasaya sunulur. Genç fertler yaşlılara oranla daha yumuşak ve lezzetli, bu nedenle de daha değerlidirler.

Corallium rubrum (Linnaeus, 1758)
Kırmızı mercan, Red coral
Familya: Coralliidae

• Renk: Polipleri beyaz ve saydam ve ya sarıdır. Koloni iskeleti parlak ve koyu kırmızımsı renkten ile pembe arasında değişir.

• Yaşam alanı: Akdeniz ve Ege Denizi’nde bulunurlar. 30-200 metre arasındaki derinliklerde, az ışık alan karanlık deniz mağaralarında, denizaltı sathında yaşarlar.

• Tanımsal özellikleri: Küçük yapraksız kırmızı renkli bir metre yükseklikte küçük dalları olan bir çalıya benzer. Koloni büyüklükleri genelde 20-40 cm arasındadır. Takı yapımında kullanılırlar.

• Beslenme: Organik besin maddeleri, plankton ve mikroskobik canlılar ile beslenirler.

Gerardia (Savaglia) savaglia (Bertoloni, 1819)
Siyah mercan, Black coral
Familya: Coralliidae

*IUCN Kırmızı listede değerlendirilmemiştir.


TÜDAV@Bayram Öztürk

• Renk: Renkleri kırmızı ile turuncu arasında değişir. Dokusu ve polipleri sarı renktedir.

• Yaşam alanı: Akdeniz, Ege Denizi ve Marmara Denizi’nde bulunurlar. Sirkalittoral türlerdir. 30 ile 100 metre derinliklerde, gölgeli ve sert zeminlerde görülürler.

• Tanımsal özellikleri: Marmara Denizi’nde kolonileri 1.5 metreye kadar yükselirler. İskelet yapıları serttir. Takı yapımında kullanılırlar.

Cerithium vulgatum Bruguiere, 1792
Şeytan minaresi, Common cerith
Familya: Cerithiidae

*IUCN Kırmızı listede değerlendirilmemiştir.


TÜDAV@B. Öztürk

• Yaşam alanı: Ege ve Akdeniz’de bulunurlar. Sığ suların yumuşak zeminlerinde yaşarlar.

• Tanımsal özellikleri: Boyutları 6.6 cm’nin üzerindedir. Kalın ve sert yapıları vardır.

Haliotis tuberculata tuberculata Linnaeus, 1758
Deniz kulağı, Green ormer
Familya: Haliotidae

*IUCN Kırmızı listede değerlendirilmemiştir.

• Yaşam alanı: Akdeniz’de kayalık kıyı bölgelerinde bulunurlar.

• Tanımsal özellikleri: Kabukları düzdür ve kabuk boyları 10 cm, genişlikleri 6.5 cm kadardır. Kabuk üzerinde benekler bulunmaktadır. Yaz aylarında dış döllenme ile ürerler.

• Beslenme özellikleri: Algler ile beslenirler (özellikle Ulva sp. ile)

Pinna nobilis Linnaeus, 1758
Pina, Noble pen shell, fan mussel
Familya: Pinnidae

*IUCN Kırmızı listede değerlendirilmemiştir.


TÜDAV@A. Evirgen

• Renk: Kabukları genelde sütlü kahverengi ve bazen kızıl kahveye yakın renktedir. Kabuk üzerinde gri noktalar olabilir.

• Yaşam alanı: Akdeniz ve Ege Denizi’nin kumlu çakıllı bölgelerinde yaşarlar. 60 metre derinliğe kadar sığ ve derin sularda bulunurlar. Genellikle Posidonia, deniz çayırlarının arasında görülürler.

• Tanımsal özellikleri: Maksimum boyları 90 cm’dir. Sivri uçları ile kumların içinde dik dururlar. Dış kısımları liflidir. Tepe kısımları yuvarlaktır. Beslenme ve solunum amaçlı kabuklarını açarlar. Kabuk parçaları eşit ve uzun üçgen şeklindedir. Kabukların tabanı düzdür ve yaşadıkları zemin üzerine sabitlenmiştir. Genellikle, kabuk üzerinde kabuklu hayvanlar ve yosunlar bulunur ve bu durum kamuflaj sağlar.

• Beslenme özellikleri: Plankton, mikroskobik canlılar ve organik besin maddeleri ile beslenirler.

Maja squinado (Herbst, 1788)
Maya, European spider, spiny spider, spinous spider crab
Familya: Majidae

*IUCN Kırmızı listede değerlendirilmemiştir.


TÜDAV@B. Topaloğlu


TÜDAV@B. Topaloğlu

• Renk: Kırmızı, kahve renklerindedirler.

• Yaşam alanı: Göç eden bir yengeç türü olup, kuzeydoğu Atlantik ve Akdeniz’de bulunurlar.

• Tanımsal özellikleri: 8 ayda 160 km yol kat ederler ve genellikle son baharda göç ederler. Kabuk değiştirdiklerinde hassaslaşırlar, ve bu zamanlarda predatörlerden korunmak için bir araya gelirler. Dişi bireyler yılda 4 kez kuluçkaya yatabilirler. Büyüklüğü 25 cm’e kadar olabilir.

• Beslenme özellikleri: Kış aylarında algler ve yumuşakçalar ile; yaz aylarında ise deniz kestaneleri ve deniz hıyarları ile beslenirler.

Spongia officinalis Linnaeus, 1759
Banyo süngeri, Türk fincanı, Turkish cup
Familya: Spongiidae
*IUCN Kırmızı listede değerlendirilmemiştir.


TÜDAV@B. Öztürk


TÜDAV@B. Topaloğlu

• Renk: Doğal rengi siyah-gridir. Renkleri işlendikten sonra sarıdan beyaza değişir.

• Yaşam alanı: Karadeniz dışında tüm sularda bulunurlar. Kayalık zeminleri tercih ederler. 50-60 metre derinliklerde bulunurlar.

• Tanımsal özellikleri: Ekonomik değeri çok yüksektir. Kozmetik ve endüstirel amaçlarda kullanılırlar.

• Beslenme özellikleri: Plankton, küçük organizmalar ve organik maddeler ile beslenirler.

Spongia agaricina Pallas, 1766
Filkulağı sünger
Familya: Spongiidae

*IUCN Kırmızı listede değerlendirilmemiştir.

• Renk: Vücutları genellikle kahve renklidir.

• Yaşam alanı: Akdeniz ve Ege Denizi’nde bulunan bu sünger türleri, organik tortu içeren alanlarda bulunurlar. 4 ile 80 metre derinliklerde yaşarlar ve genellikle derinlerde gözlenirler.

• Tanımsal özellikleri: Vücutları tabak ya da yelpaze şeklindedir. Kozmetik, ilaç, el sanatları ve endüstride kullanılmak üzere toplanır. Vücut ağırlıklarının 50 katı kadar su emebilirler.

• Beslenme özellikleri: Plankton, küçük organizmalar ve organik maddeler ile beslenirler.

Hippospongia communis (Lamarck, 1814)
Familya: Spongiidae

*IUCN Kırmızı listede değerlendirilmemiştir.


TÜDAV@B. Topaloğlu

• Renk: Vücutları genellikle kahve renklidir.

• Yaşam alanı: Ege Denizi, Akdeniz, Doğu Akdeniz, Kızıl Deniz’de dağılım gösterirler.

• Beslenme özellikleri: Plankton, küçük organizmalar ve organik maddeler ile beslenirler.

Hippocampus hippocampus (Linnaeus, 1758)
Denizatı, Short-snouted seahorse
Familya: Syngnathidae

Data Deficient

• Renk: Yeşilimsi kahve ve ya sarı tonlarında olurlar. Koyu kahve renkli ve beyaz benekli olanları da bulunmaktadır.

• Yaşam alanı: Tüm denizlerimizde bulunurlar. Alglerin bol olduğu alanlarda, Posidonia deniz çayırının olduğu bölgelerde yaşarlar. Genellikle sığ sularda, 0-10 metre derinliklerde bulunurlar.

• Tanımsal özellikleri: Vücut keselerinin vücudun ağırlık merkezini dengelemesi sayesinde dik dururlar. Boyları 15 cm’e kadar olabilir. Dişiler döllenmiş yumurtaları yaklaşık 3 mm bir genital organla erkeğe aktarır. Yaklaşık 4-5 haftalık bir süreç sonunda yavrular yumurtadan çıkarlar. Bu dönemi erkeğin karnında geçirirler.

• Beslenme özellikleri: Bazı balıkların yumurtalarını yerler. Ayrıca küçük omurgasızlar ile beslenirler.

Yunus ve Balinalar
Türkiye sularında bulunan Cetecea türleri

Species Karadeniz Marmara Denizi Ege Denizi Akdeniz
Delphinus delphis
+ + + +
Tursiops truncatus
+ + + +
Phocoena phocoena
+ + +
Stenella coeruleoalba
+ +
Grampus griseus
+ +
Pseudorca crassidens
+ +
Globicephala melas
+ +
Ziphius cavirostris
+ +
Balaenoptera physalus
+ +
Physeter macrocephalus
+ +

Türkiye sularında koruma altındaki yunus ve balinaların özellikleri için tıklayınız.

Avlanabilir asgari boylar ve ağırlıklar

*Belirtilen su ürünlerinin daha küçüklerinin avlanması, karaya çıkarılması, nakledilmesi ve satılması yasaktır.